Ngày 9/9, công trình nghiên cứu về các loài động vật xương sống trong hang động do TS. Phạm Đình Sắc (Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật Việt Nam) chủ trì thực hiện đã được ban Quản lý Di sản thiên nhiên thế giới Phong Nha – Kẻ Bàng (Quảng Bình) tổ chức công bố.



Động Phong Nha


TS. Phạm Đình Sắc và nhóm nghiên cứu đã tìm thấy 58 loài động vật không xương sống thuộc 7 lớp, 22 bộ được ghi nhận tại 21 hang động. Đây là kết quả bước đầu minh chứng sự đa dạng sinh học của các loài sinh vật hang động tại Phong Nha – Kẻ Bàng, mở ra hướng nghiên cứu quan trọng cho hệ sinh thái hang động .

Công bố cho biết, trong 58 loài này, có nhiều loài mới lần đầu được công bố, gây bất ngờ đối với giới nghiên cứu động vật không xương sống.

Trước đó vào ngày 7/9, tại Đồng Hới (Quảng Bình) cũng diễn ra Hội nghị Báo cáo luận chứng khoa học mở rộng Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng. Theo thông tin từ Viện Điều tra quy hoạch rừng, đơn vị tư vấn, khu vực mở rộng dự kiến sẽ có diện tích hơn 30.000 ha nằm trên địa phận 2 xã Thượng Hóa và Hóa Sơn thuộc huyện Minh Hóa, được che phủ gần như tuyệt đối bởi rừng nguyên sinh và có nhiều giá trị đa dạng sinh học.

Là một trong những địa bàn bị chia cắt Thôn Đại Bình, xã Quế Trung, Nông Sơn, Quảng Nam bị cô lập trong đợt lũ bất thường vừa qua với hàng chục hécta hoa màu của người dân bị tàn phá, con đường bộ duy nhất dẫn vào thôn cũng bị sạt lở nghiêm trọng.




Trưởng thôn Đại Bình ông Trần Kim Hùng cho biết: ”Rút kinh nghiệm từ trận lũ lịch sử năm 1964, khiến hơn 80 người dân địa bàn bị chết. Người dân nơi đây, xây nhà trú lũ trên đỉnh đồi đã hàng chục năm nay. Và cũng nhờ đó, suốt nhiều năm qua, mỗi khi bị cô lập, thì lúc đó người dân địa phương lại leo lên đồi, mang theo mắm muối, trú ẩn qua ngày, đợi lũ rút”.


Thôn Đại Bình nằm ven sông Thu Bồn, có tất cả 1.360 khẩu nằm ven dãy núi Gò Trãy, nhiều năm qua, nơi đây hễ xảy ra mưa lũ là bị cô lập. Từ thực tiễn “thói quen” bị cô lập, người dân nơi đây đã chủ động sáng kiến tìm ra cách… để trốn lũ. Cụ thể, người dân tập trung chọn những đỉnh cao trên ngọn núi này, xây dựng thành từng căn nhà nhỏ dùng để trú ẩn và chứa lương thực phục vụ cho những ngày trốn lũ.


Hiệu trưởng Trường THCS Quế Trung thầy Nguyễn Xuân Thu, cho biết: Tại trường có hơn 60 em học sinh đang theo học.Ở trường có thành lập đội phòng, chống lụt bão, cứ mỗi khi lũ đến bất ngờ, nhà trường sẽ cử người trong đội đưa học sinh dọc theo đường núi, trở về nhà, tại cổng làng đường vào thôn, các phụ huynh sẽ ra nhận con em họ, đưa về nhà.

Khung chính sách tái định cư của Dự án “Quản lý thủy lợi phục vụ phát triển nông thôn đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL)” vừa được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.



Dự án “Quản lý thủy lợi phục vụ phát triển nông thôn đồng bằng sông Cửu Long” nhằm tăng khả năng tiếp cận nước sạch cho khoảng 80.000 hộ

Theo dõi giám sát việc thực hiện Khung chính sách tái định cư theo đúng nội dung được phê duyệt do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chịu trách nhiệm.

Bên cạnh đó, Thủ tướng Chính phủ đã ủy quyền cho Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phê duyệt Kế hoạch hành động tái định cư (RAP) của các tiểu dự án có phạm vi liên tỉnh.

Dự án “Quản lý thủy lợi phục vụ phát triển nông thôn đồng bằng sông Cửu Long” có 4 hợp phần: Hợp phần A: Hỗ trợ quy hoạch và xây dựng năng lực tài nguyên nước; Hợp phần B: Hỗ trợ đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng thích ứng với biến đổi khí hậu; Hợp phần C: Hỗ trợ cấp nước và vệ sinh môi trường nông thôn; hợp phần D: Hỗ trợ thực hiện và quản lý dự án.

Dự án được thực hiện tại 7 tỉnh ở đồng bằng sông Cửu Long bao gồm: An Giang, Cần Thơ, Hậu Giang, Kiên Giang, Cà Mau, Bạc Liêu và Sóc Trăng.

Mục tiêu chung của dự án là bảo vệ và tăng cường việc sử dụng tài nguyên nước một cách tổng hợp tại 7 tỉnh ở phía tây vùng đồng bằng sông Cửu Long, nhằm gia tăng lợi ích từ sản xuất nông nghiệp, nâng cao mức sống và tăng tốc các biện pháp thích nghi với biến đổi khí hậu.


Theo đó, sẽ duy trì và cải thiện điều kiện sản xuất nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản cho 120.000 ha; cải thiện giao thông đường thủy và đường bộ thông qua việc khôi phục và cải tạo một số con kênh, cống và đường giao thông nông thôn; tăng khả năng tiếp cận nguồn nước sạch đến khoảng 80.000 hộ; và giảm nguy cơ gây thiệt hại đến sản xuất nông nghiệp do sự xâm nhập mặn của nguồn nước;…

Con người đã gây ảnh hưởng đến khả năng tồn tại của loài ong do việc thuần hóa ong để khai thác sản phẩm từ ong (mật ong, sáp ong…) đó là ý kiến của các nhà khoa học. Điều đó đã khiến chúng quên đi bản năng tự tồn tại, thích nghi với tự nhiên và khả năng miễn dịch với ký sinh trùng và virus như tổ tiên của chúng 50 triệu năm về trước. Ngoài ra, sóng điện thoại di động hay những đường dây tải điện cũng phá vỡ hệ sinh thái, gây tác động tiêu cực đối với loài ong.



Thống kê trong 10 năm qua, 90% ong hoang dã và ong nuôi ở Mỹ đã chết, và con số này ở Anh là hơn 50%. Ong chết hàng loạt khiến sản lượng cây ăn quả tại Mỹ giảm mạnh, đặc biệt là táo và hạnh nhân. Không những vậy tình trạng ong chết hàng loạt còn gây tác động tiêu cực đến hành tinh của chúng ta do 80% thực vật cỏ hoa trên thế giới được thụ phấn bởi côn trùng. Hiện tại, nhiều chủ trang trại của các quốc gia trên thế giới phải thuê công nhân dùng bàn chải thụ phấn nhân tạo. Tuy nhiên, không thể có đủ nhân công để thụ phấn cho tất cả mọi bông hoa.

Cá chết trải rộng khắp chiều dài mặt kênh, bốc lên mùi hôi tanh nồng nặc…

Mặc cá chết, người câu vẫn cứ câu
Trên kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè suốt mấy ngày qua, cá chết hàng loạt. Xác cá nổi lềnh đềnh trên mặt nước từ cầu Thị Nghè đến cuối con kênh ở điểm giao với đường Lê Bình.

Sông Đồng Nai đang “lở loét” bắt nguồn từ cao nguyên Lâm Viên (Lâm Đồng) và đổ vào sông Sài Gòn để ra biển Đông, ô nhiễm và cạn dòng vì các công trình xung quanh.

Sức ép đối với môi trường nước, đặc biệt là các hoạt động khai thác khoáng sản, phát triển đô thị, công nghiệp…đang ngày càng đè nặng lên sông Đồng Nai



Lâm Đồng là nơi đầu nguồn của 2 hệ thống sông suối chính: sông Krông Nô (một chi lưu của sông Srêpok – Mê Kông) và sông Đồng Nai – La Ngà với diện tích lưu vực 8.524 km2, gồm các sông Đa Dâng, Đa Nhim, Đại Nga, Đạ Huoai cùng với một số phụ lưu phía tả ngạn sông Đồng Nai Thượng, chảy về Đông Nam Bộ. Ở vị trí này, Lâm Đồng có vai trò hết sức quan trọng trong việc bảo vệ nguồn nước hệ thống sông Đồng Nai và hệ thống sông Krông Nô.

“Gánh” hàng trăm ngàn tấn phân bón, hóa chất

Trong những năm qua, cùng với sự phát triển kinh tế đã tạo ra nhiều sức ép đối với môi trường nước trên lưu vực hệ thống sông Đồng Nai, nhất là các hoạt động khai thác khoáng sản, phát triển đô thị, du lịch, công nghiệp, nông nghiệp… gây ô nhiễm cục bộ tại nhiều nơi. Ngoài ra, trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng hiện có rất nhiều công trình thủy điện như Đa Nhim; Đại Ninh; Đồng Nai 2, 3, 4, 5… cùng nhiều công trình khai thác cát cũng tác động đến nguồn nước trên lưu vực.

Phó Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Lâm Đồng ông Lương Văn Ngự cho biết, hằng năm địa phương sử dụng hơn 500.000 tấn phân bón, 3.000 tấn thuốc bảo vệ thực vật… và dư lượng các hóa chất này đều đổ vào các hồ chứa, sông suối. Theo dòng chảy, tất cả những chất nguy hại trên sẽ đổ ra sông Đồng Nai. Vì vậy, nếu không sớm giải quyết các hiểm họa gây ô nhiễm sông Đồng Nai thì 3 địa phương gánh chịu hậu quả nặng nề nhất là TP HCM, Đồng Nai và Bình Dương.

Theo khảo sát của phóng viên Báo Người Lao Động, địa bàn TP Bảo Lộc (một số nhà máy dệt nhuộm); huyện Đức Trọng, Lâm Hà (chế biến cà phê); huyện Đạ Tẻh và Cát Tiên (khai thác cát) là những địa phương trong số nhiều địa phương khác có doanh nghiệp sản xuất phát sinh nước thải ra sông Đồng Nai đang âm thầm “giết” sông Đồng Nai từng ngày.

Hàng triệu người bị ảnh hưởng

Hệ thống sông Đồng Nai có tầm quan trọng đặc biệt, trong đó quan trọng nhất là chức năng cung cấp nước sinh hoạt cho hàng triệu người dân sinh sống trong vùng. Tuy nhiên, do sức ép của các hoạt động phát triển kinh tế – xã hội tác động lên môi trường nước của lưu vực hệ thống sông Đồng Nai ngày càng lớn, khiến nguồn nước mặt bị ô nhiễm nặng. Theo Ủy ban Bảo vệ môi trường lưu vực hệ thống sông Đồng Nai, hiện nay có hơn 1.000 cơ sở thuộc danh mục các cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng về nước thải với lưu lượng xả ra lưu vực hệ thống sông Đồng Nai trên 50 m3/ngày đêm.

Trước thực trạng này, cuối năm 2007, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt “Đề án bảo vệ môi trường lưu vực hệ thống sông Đồng Nai đến năm 2020” và vào năm 2008 thành lập Ủy ban Bảo vệ môi trường lưu vực hệ thống sông Đồng Nai. Theo đánh giá của ủy ban này, thời gian qua, các địa phương trong lưu vực đã thực hiện nhiều biện pháp nhằm cải thiện chất lượng nước nhưng tình trạng ô nhiễm môi trường diễn biến ngày càng nhanh và phức tạp, gây bức xúc trong dư luận và ảnh hưởng đến đời sống nhân dân trong lưu vực. Một số điểm nóng như kênh Ba Bò, Thầy Cai, tiến độ khắc phục còn chậm, chất lượng nước sông Thị Vải tuy được cải thiện nhưng hiện tại dấu hiệu xấu lạ.


Ủy ban bảo vệ môi trường lưu vực hệ thống sông Đồng Nai cho biết, hiện nay trên sông và hệ thống kênh rạch thuộc lưu vực hệ thống sông Đồng Nai đang có tình trạng lục bình sinh sôi phát triển mạnh, cùng với cỏ dại và rác thải tích tụ qua nhiều năm gây tắc nghẽn dòng chảy, trở ngại trong hoạt động giao thông đường thủy và khả năng tiêu thoát nước, tác động tiêu cực đến chất lượng nước sông. Mặc dù trong thời gian qua, một số tỉnh, thành đã tiến hành nhiều dự án cải tạo, nạo vét, khai thông dòng chảy, tổ chức thu gom, xử lý lục bình, cỏ dại, rác thải nhưng kết quả không đạt hiệu quả như mong muốn.

Tại Tây Ninh ngư dân nuôi cá nước ngọt luôn sống trong phập phồng lo âu trước nạn cá chết do xả nước thải bẩn ra sông.Người dân xã Phước Vinh, huyện Châu Thành, tỉnh Tây Ninh hơn 2 tuần qua, đứng ngồi không yên trước việc nước sông Vàm Cỏ Đông đột ngột ô nhiễm nặng, khiến cá chết hàng loạt.


Khu vực Bến Đá, tại ấp Phước Trung nhiều bè nuôi cá nước ngọt nằm cập bến sông, nhà nhiều thì 5-6 bè, nhà ít cũng 1-2 bè.Gia đình bà Lưu Ngọc Huệ có 3 bè nuôi cá rô phi và cá điêu hồng. Do nước sông ô nhiễm khiến 2/3 bè nuôi cá của bà Huệ thoi thóp.Bà Huệ đã tìm đủ mọi cách để cứu cá nhưng bất thành. Cuối cùng, bà đành chạy ngược xuôi tìm mối lái bán đỗ bán tháo gỡ gạc lại vốn.

Cùng như bà Huệ là gia đình ông Nguyễn Văn Lộc. Suốt 20 năm nay, ông Lộc sinh sống chủ yếu bằng nghề nuôi cá nước ngọt trên sông Vàm Cỏ Đông. Mỗi năm đến kỳ thu hoạch, mỗi ký cá bống tượng nhà ông đang nuôi, bán ra từ 200.000 đồng-250.000 đồng. Vụ cá năm nay, do nước đột ngột bị ô nhiễm ông Lộc thua lỗ nặng vì cá chết.

Ông Nguyễn Văn Đạt, nuôi cá tại ấp Phước Trung, xã Phước Vinh, là gia đình bi đát nhất, có hoàn cảnh khó khăn, hàng ngày vợ chồng ông Đạt phải đi bán vé số, dành dụm tiền nuôi cá trắm cỏ và điêu hồng. Hai vợ chồng nghèo bàn tính, nếu bán hết cá có thể thu lời trên 200 triệu đồng và có tiền đầu tư mở rộng bè nuôi cá, hết cảnh đi bán vé số và lên bờ cất nhà ở ổn định. Thế nhưng nay mọi dự tính đều tan theo mây khói khi cá trong bè nhà ông Đạt chết gần hết do nước sông ô nhiễm. Ông Nguyễn Văn Đạt bức xúc: Tình trạng này do nhà máy mì xả thải ra, không tự nhiên nước sông lại bị độc hại.Theo ông Đạt, ông nuôi gần 5.000 con cá nay thì đã chết gần 98%.

Ngày 3/3 là thời điểm cá bắt đầu chết . Các cán bộ chuyên trách ở xã Phước Vinh và huyện Châu Thành có đến khu vực nuôi cá tại Bến Đá để khảo sát thực tế sao khi nhận được tin.

Sở Tài Nguyên-Môi trường tỉnh Tây Ninh cũng đã lấy mẫu nước sông và bước đầu đưa ra kết luận: Các thông số đều vượt tiêu chuẩn môi trường cho phép từ 2- 5 lần; ôxi hòa tan thấp, dẫn đến cá chết.

Tuy nhiên, đến nay, các nhà chức năng vẫn không đưa ra công bố chính thức nguyên nhân chính gây ra ô nhiễm dòng nước có phải do hai doanh nghiệp Sầm Nhất và Hồng Cúc thải ra hay không và ai sẽ chịu trách nhiệm đền bù thiệt hại cho các hộ nuôi cá.