Hệ thống xử lý nước thải giết mổ gia súc chưa đạt tiêu chuẩn xả ra môi trường trong khi công suất xử lý vượt mức cho phép khiến hàng trăm người dân ở bên cạnh trung tâm giết mổ gia cầm An Nhơn lo lắng về bệnh tật.

Mất ăn mất ngủ vì hôi thối

Ông Nguyễn Hữu Hiệp nhà ở trước cổng Trung tâm giết mổ An Nhơn trên đường Lê Đức Thọ, phường 13 (quận Gò Vấp, TPHCM) cho biết, gia đình ông phải sống chung với mùi hôi thối từ khi lò mổ tập trung này đi vào hoạt động. Theo ông Hiệp, mùi hôi thối từ nước thải của trung tâm khiến nhiều người không ăn ngủ được. “Suốt ba năm nay, các cuộc họp của tổ dân phố đều nêu tình trạng này nhưng không thấy chính quyền giải quyết”- ông Hiệp nói. Dẫn chúng tôi ra con mương đen ngòm sau Trung tâm giết mổ An Nhơn, bà Vũ Thị Tin, ở cạnh khu giết mổ cho biết: “Nước thải chảy vô tội vạ ra mương bốc mùi, cứ tối đến, xe chở gia cầm chạy qua mùi hôi thối lại bốc lên khiến dân chúng tôi mất ăn mất ngủ”.

Bà Nguyễn Thị Mỹ Hương, ngụ ở khu phố 2, phường 14, quận Gò Vấp cho biết, mỗi khi có mưa, con đường sau Trung tâm An Nhơn nổi đầy lông gà, thậm chí lòng gà, lòng vịt còn tràn ra mặt đường. Năm 2009, hơn 200 hộ dân quanh đây gửi đơn kiến nghị giải quyết vấn đề ô nhiễm, tuy nhiên đâu lại vào đấy. “Khi Phòng Tài nguyên Môi trường của quận Gò Vấp cùng đại diện Sở Y tế xuống làm việc với Trung tâm An Nhơn, lãnh đạo trung tâm hứa đến năm 2010 sẽ dời trung tâm về tỉnh Bình Dương. Nhưng chờ mãi chẳng thấy”- bà Hương nói.

Theo các cơ sở đăng ký giết mổ trong Trung tâm này, họ đã thực hiện nghĩa vụ đóng phí xử lý môi trường nhưng việc xử lý môi trường lại không hiệu quả. Chủ cơ sở Ngọc Hà tại Trung tâm giết mổ gia cầm An Nhơn cho biết: “Dù chỉ giết mổ hơn 4.000 con gà mỗi đêm nhưng cơ sở chúng tôi phải đóng hơn 50 triệu đồng để xử lý nước thải mỗi tháng. Đó là chưa kể tiền thuê mặt bằng, tiền điện, tiền vệ sinh. Tính ra, tổng số tiền cơ sở chúng tôi phải đóng là gần 200 triệu đồng/tháng”.

Đầu độc môi trường

Kết quả phân tích nước thải số V110/KQ –V6 ngày 8-6-2011 do Viện Nghiên cứu Công nghệ môi trường và Bảo hộ Lao động thực hiện vừa công bố cho thấy, nhiều chỉ tiêu tại Trung tâm An Nhơn vượt quy chuẩn môi trường cho phép. Ngoài ra, cho tới thời điểm này, Trung tâm giết mổ gia cầm An Nhơn cũng chưa báo cáo giám sát môi trường định kỳ theo quy định. Đại diện Trung tâm giết mổ này thừa nhận, hệ thống xử lý nước thải hiện tại không đủ công suất và đang tiến hành các thủ tục xây dựng mới hệ thống xử lý nước thải với công suất 1.000 m3/ngày đêm, dự kiến đến tháng 6-2012 sẽ hoàn thành và đưa vào vận hành.

Trung tâm giết mổ gia cầm An Nhơn có tổng diện tích mặt bằng trên 16.000m2, tổng công suất giết mổ từ 35.000 đến 40.000 con gia cầm/ngày đêm; hệ thống xử lý nước thải công suất 450 m3/ngày đêm. Tuy nhiên, theo tìm hiểu của chúng tôi, hiện tại, sản lượng giết mổ tại đây thường xuyên vượt quá tiêu chuẩn cho phép. Cụ thể, ngày 17-8, sản lượng giết mổ được thông báo là 53.871 con/đêm; ngày 18-8 là 52.053 con/đêm; trong hai ngày 19-20, tổng sản lượng hơn 110.000 con/đêm khiến hệ thống xử lý nước thải quá tải.

Theo hợp đồng giữa Trung tâm này với các doanh nghiệp giết mổ, chi phí xử lý nước thải là 180 đồng/con; còn đối với số gia cầm giết mổ tăng thêm phải trả 1.000 đồng/con. Mỗi ngày 8 doanh nghiệp giết mổ ở trung tâm này vượt khoảng 20.000 con thì số tiền mỗi tháng các doanh nghiệp phải nộp khoảng 600 triệu đồng.

Người dân tại 2 làng Linh Chiểu và Thượng Trạch sinh sống ở xã Triệu Sơn, Huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị) hơn chục năm qua chịu không nổi vì ô nhiễm nước, không khí do các cơ sở sản xuất bún gây ra cho môi trường sống xung quanh.
Nỗi ám ảnh mấy chục năm qua của người dân 2 làng Linh Chiểu và Thượng Trạch , mùi hôi thối bốc lên nồng nặc


Làng nghề bốc mùi

Làng Linh Chiểu và Thượng Trạch lâu nay nổi tiếng về nghề sản xuất bún truyền thống. Vào “thăm” 2 làng nghề này mới thông cảm cho sự bực bội mà dân làng phải chịu. Bởi chỉ cần bước qua cái cổng làng hoàng tráng, người ta đã nghe thấy cái mùi... là lạ. “Mùi lạ gì chứ, đó là mùi hôi thối. Cái mùi này chắc chỉ có ở làng Linh Chiểu và Thượng Trạch”, anh Nguyễn Ngọc Phong, người làng Linh Chiểu nói giọng chua chát. Tạt vào một tiệm tạp hóa ở đầu làng Linh Chiểu hỏi chuyện và như “gãi đúng chỗ ngứa”, chị Nguyễn Thị Hoa (40 tuổi, chủ quán) tố: “Ngay trước quán có 2 lò bún, ngày nào cũng thải nước sản xuất bún và bốc mùi. Tôi buôn bán ngày càng ế ẩm vì ai thèm vào quán này mà ăn, mà uống. Họ làm bún, có thu nhập thì họ cắn răng chịu được. Chứ chúng tôi, con cái chúng tôi tại sao phải chịu khổ chịu cực thế này. Nói thật với anh, mùa nắng, gió nồm khô khốc thế này lại còn thêm cái mùi thối đó sộc vào mũi, người làng chúng tôi đố ai mà nâng chén cơm lên được”.


Trong khi người dân 2 làng ở Triệu Sơn đang khổ sở vì hôi thối hằng ngày thì chính quyền sở tại tỏ ra không lấy gì làm vội. Trao đổi với PV, ông Hồ Viết Hy, Chủ tịch UBND H.Triệu Phong cho biết: “Ô nhiễm ở đó tôi biết rồi, vốn liếng đang tắc, trở ngại như thế nào chị Thương nắm rất rõ. Tôi sẽ bảo chị ấy trả lời anh”. Dù được phân công phụ trách mảng tiểu thủ công nghiệp, làng nghề..., nhưng khi PV liên lạc bà Nguyễn Triều Thương, Phó chủ tịch huyện lại... tìm mọi cách né tránh.


Theo tìm hiểu của Thanh Niên thì nguyên liệu làm bún là gạo và bột sắn, nước thải sản xuất của các lò bún chủ yếu là nước ngâm rửa 2 loại nguyên liệu này. Nghe qua tưởng đơn giản, nhưng các cơ sở làm bún đều không xử lý nước thải này trước khi xả thẳng ra mương của làng. Và thứ nước ấy ứ lại trong mương, hết ngày này qua ngày khác, kết tủa thành bọt bèo đen sì đặc quánh, nổi lềnh bềnh và bốc mùi tanh tưởi. Tình hình ngày càng nghiêm trọng khi trước đây người dân chỉ làm bún thủ công còn bây giờ làm bằng máy, có thể hoạt động liên tục và công suất đạt 6 tạ bún/ngày/máy, lượng nước thải sản xuất bún thải ra ngoài cũng tăng chóng mặt. “Có 1 điều chua chát rằng nghề làm bún càng phát triển, dân làng tôi càng... khốn khổ. Chúng tôi đã chịu đựng nhiều năm và đã đi kêu cứu chừng ấy năm nhưng hôi vẫn hoàn hôi”, một người dân làng Thượng Trạch bày tỏ.

Ông Phan Vọng, Chủ tịch UBND xã Triệu Sơn thừa nhận tình trạng ô nhiễm do các cơ sở làm bún cho người dân 2 làng Thượng Trạch và Linh Chiểu là đáng quan ngại, kéo dài nhiều năm chưa thể giải quyết. “Cứ tính một hộ làm bún thì làm khổ 5 hộ lân cận, nhưng cả 2 làng này có đến 159 hộ bún, trong đó có 25 máy lớn. Các hộ này mỗi ngày thải ra ngoài từ 100 đến 200m3 nước thải sản xuất bún. Trước đây, nhà nước có hỗ trợ các hộ này xây bể lắng, thậm chí các hộ này tự bỏ tiền tìm cách xử lý nước thải nhưng không ăn thua. Giờ nói chung là vẫn hôi chịu không nổi”, ông Vọng nói. Ông Vọng còn giải bày cái khó của chính quyền rằng: “Chúng tôi không thể cấm người dân làm bún vì họ cần mưu sinh. Chúng tôi không thể ép họ xây dựng hệ thống xử lý nước thải sản xuất bún và không thể xử phạt họ về hành vi gây ô nhiễm môi trường vì biết họ... không có tiền. Nhưng nếu để mãi như thế này cũng không được, oan cho nhiều hộ dân còn lại quá”.

Đầu tiên là.... tiền đâu?

Qua trò chuyện, ông Vọng cho biết phần vì dân kêu dữ quá, phần vì thấy sự bức thiết trong thực tế hoạt động của nghề sản xuất bún tại địa phương, dự án xây dựng “Điểm công nghiệp làng nghề sản xuất bún làng Thượng Trạch” đã được UBND tỉnh Quảng Trị phê duyệt gần 2 năm. Theo đó, dự án có tổng đầu tư gần 7 tỉ đồng này sẽ kéo toàn bộ gần 30 cơ sở sản xuất bún lớn trong làng Thượng Trạch về một khu đất, tách biệt với khu dân cư. “Chúng tôi rất mừng bởi dự án này sẽ giải quyết một cách dứt điểm tình trạng ô nhiễm môi trường trong làng nghề bởi khi được quy về một mối, nước thải sản xuất bún của các cơ sở này sẽ dễ dàng được xử lý hơn. Vì thế nên xã đã trích quỹ đất để thực hiện dự án. Nhưng từ khi được phê duyệt đến nay, H.Triệu Phong mới bỏ ra 900 triệu đồng để... san ủi mặt bằng, làm đường bê tông. Năm nay HĐND tỉnh đã không đưa dự án này vào danh mục đầu tư nữa”, ông Vọng thở dài. Liên quan đến câu chuyện này, phía Sở TN-MT tỉnh Quảng Trị đã đưa 2 làng Linh Chiểu và Thượng Trạch vào danh mục ô nhiễm môi trường cần khắc phục của tỉnh. Còn Văn phòng chương trình mục tiêu quốc gia về khắc phục, cải thiện môi trường tỉnh Quảng Trị cũng đang lập dự án, tìm nguồn đầu tư... nhằm tìm lối thoát cho 2 làng nghề nhưng chưa có kết quả. Biết vậy nên ông Vọng thở dài: “Bây giờ thì phải chờ thôi. Nguồn địa phương không có, dân càng không. Không tiền... lấy gì triển khai”.

Nguồn nước uống cung cấp cho 680.000 dân gần đây được các cơ quan chức năng tỉnh Giang Tô (Trung Quốc) cắt khi thấy có dấu hiệu bất thường như vị lạ trong nguồn nước lấy từ dòng sông lớn nhất Trung Quốc.

"Do những bất thường trong nước sông Dương Tử, nên nguồn nước cung cấp cho toàn thành phố sẽ được tạm thời bị cắt," ban truyền thông thành phố Jinjiang cho biết trong một tuyên bố được đưa lên Twitter như một thông báo chính thức. "Các phòng ban có liên quan trong thành phố đã bắt đầu lên kế hoạch dự phòng và đang tích cực thực hiện có hiệu quả," ban truyền thông cho biết.

"Vào khoảng 10:00 sáng ngày 9/5, các công ty cấp nước thành phố nhận thấý nước có vị lạ nên... tạm thời cắt nguồn cung nước." Vụ việc mới nhất trong hàng loạt các vụ bê bối tại Trung Quốc là vấn đề ô nhiễm nguồn nước trên toàn quốc.

Không khiếu nại được với chính quyền, hàng trăm người dân tại Thanh Hóa kéo nhau dựng lều lán vây quanh trại heo gây ô nhiễm , bày tỏ bức xúc yêu cầu trại heo cả ngàn con chuyển đi nơi khác.

Ngày hội bảo vệ tài nguyên và môi trường biển hải đảo năm 2014 được sở TN&MT thành phố Hồ Chí Minh phối hợp với UBND huyện Cần Giờ tổ chức vào ngày 7/6 để hưởng ứng tuần lễ Biển và Hải Đảo Việt Nam với sự tham gia của hơn 400 học sinh và đại biểu khu vực.