Mỗi ngày lượng rác thải sinh hoạt thành phố Hà Nội với hơn 30 đơn vị hành chính thải ra khoảng 5.400 tấn, giờ cao điểm lên tới 7.000 tấn trong khi các quận mới như : Cầu Giấy, Tây Hồ, Thanh Xuân, Long Biên, Hoàng Mai, Hà Đông tỉ lệ thu gom rác thải mới chỉ đạt trên 70%.



Chính vì điều này là căn nguyên dẫn tại một số nơi ở Thủ đô người dân phải khốn khổ vì ô nhiễm ngay từ chính các điểm tập kết rác thải sinh hoạt, ùn ứ chưa kịp chuyên chở hoặc do cách làm tắc trách của một số cán bộ, công nhân vệ sinh môi trường.

Đoạn đối diện với trạm y tế phường Yên Hòa tại tuyến đường Nguyễn Khang (quận Cầu Giấy, Hà Nội) cứ buổi chiều hàng ngày có từ 3 đến 5 thùng rác, thậm chí có thời điểm lên tới cả chục thùng. Các thùng kể trên đều chất đầy các loại rác thải sinh hoạt. Điều đáng nói là những thùng rác tập kết tại đường Nguyễn Khang thường xuyên ở tình trạng không che phủ bạt, nên bốc mùi hôi thối ảnh hưởng đến sinh hoạt của người dân khu vực.

Anh Ngô Sỹ Long là cán bộ của trạm y tế phường Yên Hòa cho biết, rác thải tập kết ở đây gây ảnh hưởng lớn đến vệ sinh môi trường khu vực. Bởi khu vực này thường xuyên có nhiều người qua lại, nhất là trong các đợt phát thuốc cho người già, tiêm chủng, nhỏ vi ta min cho trẻ em... người dân phải xếp hàng đứng đợi, hứng chịu mùi xú uế. Đặc biệt, vào những ngày nắng nóng, việc phát tán mùi càng mạnh mẽ hơn, còn khi trời mưa lớn, nước bẩn từ thùng rác thải rỉ ra đường, nguy cơ phát tán bệnh tật cao.

Cũng ở tình cảnh tương tự, một số hộ dân ở ngõ 629, phố Kim Mã (quận Ba Đình, Hà Nội) cho biết, nhiều năm nay phải chịu cảnh ô nhiễm do những thùng đựng rác thải gây ra. Không chỉ gây ô nhiễm môi trường, những thùng rác thải được tập kết ven đường, còn làm mất mỹ quan đường phố, tiềm ẩn nhiều hiểm họa đối với người tham gia giao thông, nhất là vào buổi tối.

Chị Nguyễn Thị Vân, người dân ngõ 629 bức xúc: "Chúng tôi đã nhiều lần kiến nghị tới các cấp di chuyển điểm tập kết rác thải đi nơi khác, nhưng từ nhiều năm nay chưa được cấp có thẩm quyền giải quyết, không biết người dân ở đây phải chịu cảnh ô nhiễm đến khi nào".

Đó chỉ là hai trường hợp điển hình của tình trạng một số thùng thu gom rác thải mất vệ sinh trên địa bàn Thủ đô, đang có tác dụng ngược, khiến nhiều người dân phải chịu cảnh ô nhiễm.

Trao đổi với ông Phạm Văn Đức, Phó Tổng giám đốc công ty TNHH Một thành viên Môi trường Đô thị Hà Nội được biết, đơn vị được giao quản lý đảm bảo môi trường tại các quận: Hoàn Kiếm, Đống Đa, Ba Đình, Hai Bà Trưng và Long Biên. Theo quy định, với những thùng thu gom rác được tập kết tại vị trí quy định, sau khoảng hai tiếng sẽ được xe chuyên dụng đến chở đi. Các thùng rác khi tập kết đều phải che phủ bạt để tránh phát tán ô nhiễm.

Cũng theo ông Phạm Văn Đức, việc người dân phản ánh ô nhiễm là có cơ sở vì không phải lúc nào công nhân cũng thực hiện đúng quy trình. Tuy nhiên, cũng không ít gia đình, hộ dân do làm ăn, buôn bán không muốn những thùng rác án ngữ "mặt tiền", nên thường có ý kiến. Nhưng đó không phải là do công ty môi trường muốn đặt thùng ở đâu tùy thích mà mỗi địa điểm đều phải xin ý kiến của phường, tổ dân phố. Trong trường hợp những tổ đội, tập kết rác sai vị trí sẽ bị thanh tra nội bộ của công ty phạt. Ngoài ra, với việc tập kết rác sai quy định, còn bị thanh tra xây dựng của quận, công an khu vực xử lý do vi phạm trật tự an toàn giao thông.

Hiện tại công tác thu gom, xử lý rác thải trên địa bàn thành phố Hà Nội đã được xã hội hóa, tổng cộng có 26 đơn vị tham gia, trong đó có nhiều công ty tư nhân, công ty cổ phần. Thực tế cho thấy, mặc dù là lĩnh vực công ích, nhưng khi doanh nghiệp tham gia sẽ tính đến bài toán lỗ lãi. Có lẽ xuất phát từ vấn đề doanh thu, lợi nhuận nên một số doanh nghiệp tham gia lĩnh vực thu gom, xử lý rác thải trên địa bàn Hà Nội đã nghĩ ra những cách làm ngang tắt, tự ý rút bớt quy trình, không tuân thủ các quy định về vệ sinh môi trường đối với việc tập kết rác chờ xử lý để giảm ngày công lao động, dẫn đến ô nhiễm môi trường. Tình trạng này đồi hỏi các cơ quan chức năng liên quan của thành phố Hà Nội cần thường xuyên kiểm tra, kịp thời chấn chỉnh những doanh nghiệp chưa chấp hành tốt các quy định về thu gom, xử lý rác thải, nhằm bảo vệ môi trường sống cho người dân.

Năm nay thành phố Hà Nội tiếp tục chọn là "Năm trật tự văn minh đô thị", với quyết tâm xây dựng thành phố ngày càng sáng xanh, sạch đẹp hơn. Bên cạnh việc xây dựng thêm những nhà máy xử lý rác; bổ sung thêm xe vận chuyển rác... thì với những kiến nghị của người dân về đảm bảo vệ sinh môi trường xung quanh địa điểm tập kết rác thải, cũng cần được các cơ quan chức năng của thành phố quan tâm xem xét, nghiên cứu để tìm ra phương thức thu gom, xử lý rác một cách hợp lý, khoa học hơn, nhằm hạn chế phát sinh ô nhiễm môi trường ngay từ chính những công cụ phục vụ bảo vệ môi trường.

Khói bụi ở nơi đây khiến dân chúng tôi rất bức xúc, ảnh hưởng nhiều đến đời sống, mùi nồng nặc ở khắp mọi nơi , ngõ ngách  theo lời ông Nguyễn Trọng Hơn cho biết. Chúng tôi không thể chịu được , sớm muộn gì cũng mắc bệnh thôi.

Chủ tịch UBND ông Phạm Đức Thuận,  thị trấn An Bài cũng thừa nhận, việc sản xuất vôi đã tạo ra những ảnh hưởng không tốt đến đời sống của nhân dân quanh khu vực. Tình hình môi trườngtại khu vực này chủ yếu phát sinh từ khói bụi vôi và bụi xỉ từ các lò vôi phát tán ra môi trường trong quá trình sàng lọc vôi, sàng xỉ; quá trình vận chuyển vôi đi tiêu thụ, bụi phát tán ra ở tầm thấp cũng ảnh hưởng đến môi trường xung quanh.

Được biết, khu sản xuất vôi tập trung tại Cầu Nghìn có tiền thân là Xí nghiệp Vôi Cầu Nghìn hoạt động sản xuất kinh doanh từ rất lâu. Vào những năm 1989-1990, Xí nghiệp này giải thể, chuyển cho hộ cá nhân kinh doanh. Từ đây, một số hộ gia đình đã xây dựng lò vôi và kinh doanh bến bãi, vật liệu xây dựng phục vụ xây dựng và sản xuất nông nghiệp trong khu vực. Tháng 8/2004, UBND tỉnh Thái Bình ban hành quyết định số 31, cấp bằng công nhận khu Cầu Nghìn là “Làng nghề sản xuất vật liệu xây dựng”.

Trước yêu cầu của nền kinh tế thị trường trong và ngoài nước, nhiều hộ gia đình đã đầu tư vốn để xây dựng lò vôi theo hướng quy mô hơn nhằm đáp ứng sản lượng xuất khẩu. Nhiều hộ gia đình cũng dùng phần diện tích đất ở của mình để xây dựng lò vôi, kinh doanh sản xuất và mua đất ở chuyển đến khu vực khác.

Ông Nguyễn Duy Xuyền, một chủ lò vôi cho biết: Tôi có 2 lò vôi, cao 12 đến 15m, ngày sản xuất 10 tấn vôi/lò. Hai lò đều chạy liên hoàn, gần như lửa cháy quanh năm, giải quyết việc làm cho khoảng 30 lao động. Toàn bộ cẩu đá, than, vôi lên lò đều có cần cẩu, theo dây chuyền nên vốn bỏ ra rất lớn.

Theo chính quyền thị trấn An Bài, sản lượng vôi sản xuất ở “thủ phủ lò vôi” này chủ yếu xuất khẩu đi thị trường nước ngoài và cung cấp cho nhà máy thép Shengli, có thời điểm cung cấp đến 100 tấn vôi/ngày. Mỗi lò thu nhập bình quân từ 7 đến 10 triệu đồng/lò/ngày. Công việc sản xuất vôi ở đây giải quyết cho hơn 1.000 lao động, trong đó số lao động tại thị trấn chiếm 2/3 tổng số lao động, cho thu nhập bình quân 3,5 triệu đến 4 triệu đồng/người/tháng.

Năm 2012, Ủy Ban Nhân Dân thị trấn An Bài đã lập quy hoạch và trình UBND huyện Quỳnh Phụ phê duyệt quy hoạch 19ha khu kinh doanh vật liệu xây dựng, bến bãi và được UBND huyện Quỳnh Phụ chấp thuận.


Năm 2013, Bộ Xây dựng đã có công văn số 2135 (ngày 11/10/2013) về việc dừng cấp phép xây dựng lò sản xuất vôi thủ công; Ủy Ban Nhân Dân tỉnh Thái Bình cùng các sở ngành liên quan cũng đã có văn bản chỉ đạo dừng hẳn việc cho phép đầu tư xây dựng các dự án sản xuất vôi tại khu vực Cầu Nghìn.

Tuy nhiên theo ông Nguyễn Ngọc Chiến, Phó Chủ tịch Ủy Ban Nhân Dân thị trấn An Bài, huyện Quỳnh Phụ cho biết, đến thời điểm hiện tại, trong 64 lò vôi đang hoạt động sản xuất vôi trên tại khu vực Cầu Nghìn thì chỉ có 16 hộ (37 lò) đã được UBND huyện Quỳnh Phụ phê duyệt cho phép hoạt động; còn lại 14 hộ (27 lò) chưa được cơ quan chức năng phê duyệt, đang chờ phê duyệt.

Thừa nhận việc khói bụi, khí phát thải từ hoạt động sản xuất vôi tác động đến môi trường, ảnh hưởng đến sức khỏe người dân. Song, việc tìm giải pháp hữu hiệu nhất, khả thi nhất để bảo đảm môi trường, sức khỏe người dân trước tác động của khói bụi, khí phát thải trong quá trình sản xuất vôi ở khu Cầu Nghìn thì chính quyền địa phương lại vẫn đang loay hoay.

Theo lời  Phó Chủ tịch Ủy Ban Nhân Dân Theo ông Nguyễn Ngọc Chiến, thị trấn An Bài, tại tổ dân phố Cầu Nghìn đã thành lập được 1 đội vệ sinh môi trường, quét dọn 4 lần/ngày; đồng thời mua xe phun nước để phun các tuyến đường dân sinh, đoạn dốc cầu Quốc lộ 10. Chính quyền địa phương cũng đã khuyến cáo, yêu cầu các hộ kinh doanh phải che chắn và phun nước giữ ẩm tại khu vực sản xuất không để bụi phát tán ra bên ngoài... Về lâu dài, theo Công văn 507 của Bộ Xây dựng, chúng tôi sẽ dần từng bước xóa bỏ hết các lò vôi thủ công trên toàn địa bàn.

Cơ sở sản xuất chitin của ông Nguyễn Văn Dưỡng ở thôn Dầu Sơn, xã Suối Tân, huyện Cam Lâm (Khánh Hòa) cứ tiếp tục vi phạm mặc cho đã bị xử phạt nhiều lần vì gây ô nhiễm môi trường.

Người dân xã Suối Tân trong thời gian qua đã nhiều lần phản ánh về việc cơ sở sản xuất chitin của ông Nguyễn Văn Dưỡng gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến đời sống người dân thôn Dầu Sơn và thôn Đồng Cau. Mùi hôi từ cơ sở sản xuất này bốc lên rất khó chịu nhất là vào mùa nắng. Các loại phế phẩm hải sản mà ông Dưỡng mua về là nơi sản sinh ra rất nhiều ruồi nhặng. Ông Hồ Chí Linh (thôn Đồng Cau) bức xúc: “Cơ sở này đã gây ô nhiễm môi trường suốt một thời gian dài. Mùi hôi thối bốc lên rất khó chịu, đã thế họ còn xả nước thải ra con mương chung của vùng nên mức độ ảnh hưởng rất rộng. Trước đây, các hộ dân trồng sen trong vùng đã yêu cầu ông Dưỡng dừng sản xuất và không xả thải ra môi trường vì nguồn nước thải ô nhiễm làm chết sen. Dân địa phương cũng đã nhiều lần kiến nghị lên xã, huyện nhưng cơ sở này vẫn xả thải ra môi trường”.

Con mương xã Suối Tiên

Tuy còn cách cả cây số mới đến cơ sở này nhưng mùi hôi thối đã bốc lên nồng nặc. Tại khu vực phía dưới cơ sở sản xuất, một con mương dài nước thải đen ngòm. Đi dọc theo con mương là  một đường cống lộ thiên có nước thải chảy ra từ chính cơ sở sản xuất chitin của gia đình ông Dưỡng.

Qua tìm hiểu, cơ sở này đã bị phạt rất nhiều lần vì gây ô nhiễm môi trường, song vẫn tái phạm liên tục. Ủy ban nhân dân huyện Cam Lâm cũng đã từng đưa cơ sở này vào danh sách những cơ sở có nguy cơ gây ô nhiễm cao. Trong lần kiểm tra gần đây, Ủy ban nhân dân huyện Cam Lâm xác định cơ sở này xả thải khoảng 20m3/ngày. Tuy cơ sở có hệ thống xử lý nước thải song phân tích mẫu nước cho thấy có đến 6/7 chỉ tiêu vượt quy chuẩn cho phép, thậm chí có những chỉ tiêu vượt hơn 150 lần. Mới đây nhất, Ủy ban nhân dân huyện đã xử phạt cơ sở này 5 triệu đồng. Tuy nhiên đến nay, việc xả thải vẫn diễn ra bình thường.

Trưởng phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Cam Lâm - ông Mai Như Chi cho biết: “Cơ sở này xả nước thải thẳng ra môi trường là vi phạm pháp luật. Ủy ban nhân dân huyện đã nhiều lần xử phạt nhưng cơ sở này vẫn tái phạm. Chúng tôi sẽ yêu cầu dừng ngay việc xả thải, đồng thời yêu cầu chủ cơ sở sản xuất cải tạo lại hệ thống xử lý nước thải. Nếu không đạt, chúng tôi sẽ báo cáo Sở Tài nguyên và Môi trường yêu cầu dừng hoạt động”.

Hiện tại, trên địa bàn huyện Cam Lâm hiện có 4 cơ sở sản xuất chitin, tất cả các cơ sở này đều gây ô nhiễm môi trường. Hiện Ủy ban nhân dân tỉnh đã đưa 4 cơ sở vào danh mục những cơ sở gây ô nhiễm môi trường. Đồng thời yêu cầu chủ cơ sở phải xây dựng, cải tạo hệ thống xử lý nước thải đạt chuẩn, nếu không hoàn thành, đến ngày 31-12-2015 sẽ bị đóng cửa.

Không tài nào ngủ được

Mới khai trương khoảng hai tuần, quán ốc nằm gần căn hộ của bà T. (chung cư An Sương, P.Tân Hưng Thuận, Q.12, TP.HCM). Khoảng 17g30, quán ốc này dần đông khách, bàn ghế bày dọc theo vỉa hè. Khách hàng bắt đầu chén tạc chén thù, tiếng cụng ly côm cốp vang lên. Từ nhà bà T. nghe rất rõ những âm thanh rổn rảng đó.

Bà T mệt mỏi chia sẻ: “Chừng 8g tối là quán đông nghẹt. Họ hò hét, cụng ly “dô ra” ầm ĩ. Đến hơn 23g mới dọn dẹp, lúc ấy tiếng chén đĩa, nồi niêu lại va vào nhau khiến tôi không thể ngủ. Chưa kể nhiều khi bia rượu vào người ta còn to tiếng, cãi vã. Khủng khiếp hơn là người bán kẹo kéo mở nhạc, hát ầm ĩ để bán hàng”.